Wpisy w kategorii:Astma i Alergia

Termin „smog” powstał w angielskim obszarze językowym z połączenia dwóch wyrazów: „smoke” (dym) i słowa „fog” (mgła). W zależności od warunków powstawania epizodu wysokich stężeń, rodzaju zanieczyszczeń, a w związku z tym i składu chemicznego, rozróżnia się dwa typy smogu: smog londyński (zimowy) i smog typu Los Angeles. Ten ostatni zwany również fotochemicznym, letnim lub utleniającym po raz pierwszy zidentyfikowano w połowie XX wieku w Los Angeles, a obecnie występuje już w wielu dużych aglomeracjach miejskich.

Powszechnie termin smog jest używany do określenia nagłego, wysokiego i niebezpiecznego dla zdrowia zagęszczenia powietrza substancjami zanieczyszczającymi. Przyczyną tego zjawiska jest jednoczesne wystąpienie dwóch zasadniczych czynników: wysokiej emisji substancji do powietrza i niekorzystnych warunków atmosferycznych. Smog zimowy tworzy się w warunkach stagnacji wilgotnego powietrza, podczas inwersji termicznych, w układach antycyklonalnych. Jest charakterystyczny dla klimatu umiarkowanego, sprzyja mu usytuowanie ośrodków przemysłowych i miejskich w dolinach i kotlinach.

Głównymi składnikami smogu zimowego są zanieczyszczenia gazowe (dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenek węgla) i pył. Mogą to też być aerozole kwaśne np. kwasu siarkowego, powstające w wyniku przemian emitowanych zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym.

Epizod smogowy w Londynie

Najtragiczniejszy w skutkach epizod smogowy zarejestrowano w Londynie, w grudniu 1952 roku. Maksymalne wartości stężeń średniodobowych zanieczyszczeń osiągnęły nie notowany do tej pory poziom 2000 μg/m³ SO₂ i 1600  μg/m³ pyłu. Podczas trwania smogu śmiertelność wzrosła dramatycznie. W okresie tygodnia zmarło 4703 mieszkańców. Poziom zgonów osiągnął maksimum 8 i 9 grudnia i wynosił 900 zgonów dziennie. Następstwem epizodu była podwyższona umieralność, którą obserwowano jeszcze przez całą zimę, wiosnę i nawet lato, kiedy to poziom umieralności był o 2% wyższy od normalnego [1-3].

Epizod smogu zimowego w Częstochowie

W styczniu br większość stacji pomiarowych monitoringu powietrza Wojewódzkich Inspekcji Ochrony Środowiska zarejestrowała na terenie  kraju stany wysokich stężeń zanieczyszczeń w powietrzu o charakterze smogowym.

Wartości stężeń zanieczyszczeń powietrza, które zarejestrowały obie automatyczne stacje pomiarowe Śląskiego Monitoringu Powietrza w Częstochowie w dniach 7 -12 stycznia 2017 r., wskazywały na wystąpienie w tym okresie epizodu wysokich stężeń zanieczyszczenia powietrza. W tym czasie odnotowano występowanie niekorzystnych warunków atmosferycznych. Na rysunku 1 przedstawiono przebieg epizodu smogowego o 24-godzinnym okresie uśredniania stężeń zanieczyszczeń powietrza, a na rys, natomiast przebieg zmienności stężeń uśrednionych do 1 godziny analizowanych zanieczyszczeń charakterystycznych dla smogu zimowego zilustrowano na rysunku 2.

Rys. 1 Epizod smogowy zarejestrowany w Częstochowie w styczniu 2017 r. – stężenia średniodobowe

Rys. 2 Epizod smogowy zarejestrowany w Częstochowie w styczniu 2017 r. – stężenia 1-godzinowe

Wysokie ciśnienie atmosferyczne (992-999 hPa), niska temperatura powietrza, która w porze nocnej kształtowała się na poziomie od -19ºC do -23ºC oraz wysoka wilgotność powietrza, dochodząca w tym okresie do 86%, stanowiły zespół niekorzystnych czynników meteorologicznych. Złe warunki wentylacji wynikały z niskich prędkości wiatru, które w okresach spiętrzania się zanieczyszczeń kształtowały się w przedziale od 0 do 2 m/s.

Najwyższe poziomy stężeń o 1-godzinnym czasie uśrednienia zaobserwowano w dniach 8 i 9 stycznia. W przypadku dwutlenku siarki najwyższe stężenie wyniosło 256,6 μg/m³ i zostało zarejestrowane 8 stycznia o godz. 11.00. W tym samym czasie na poziomie 752 μg/m³ odnotowano najwyższe stężenie pyłu zawieszonego PM10. Zbieżność w czasie maksymalnych stężeń SO₂ i PM10 jest cechą charakterystyczną dla smogu zimowego i wynika ze spalania paliw stałych. Stężenie maksymalne tlenku azotu kształtowało się na poziomie 942 μg/m³ i zostało zarejestrowane 9 stycznia o godz. 19.00.

W trakcie trwania epizodu w dniach 8 i 9 stycznia odnotowano największe wartości stężeń uśrednionych do 24 godzin pyłu PM10, tj . 358 μg/m³ w dniu 8 stycznia i 499 μg/m³ w dniu 9 stycznia. Tym samym zostały przekroczone stężenia pyłu zawieszonego PM10 określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska [5] jako stężenia alarmowe.

Stężenia alarmowe

Pojawiające się na danym obszarze zimowe epizody wysokich stężeń zanieczyszczeń, zwykle są poddawane ocenie pod kątem przekroczenia wielkości kryterialnych, określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska [5] jako poziomy alarmowe (tabela 1).

Standardy te zostały określone dla czterech substancji zanieczyszczających tj, dla dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, ozonu i pyłu zawieszonego PM10. Ocenie poddaje się każde z zanieczyszczeń z osobna. W przypadku zaistnienia sytuacji smogu zimowego, sposób oceny jakości powietrza wynikający z zastosowania wspomnianego wyżej rozporządzenia nie zawsze jest właściwą metodą oszacowania stopnia zagrożenia.

Podana wartość stężenia alarmowego pyłu PM10 odnosi się do 24-godzinnego okresu uśredniania wyników pomiarów. Nie pozwala to opisać w kategoriach formalnych rozwoju (przyrostu) stężeń pyłu podczas epizodów smogowych, kiedy to wyraźnie zauważalne przyrosty stężeń obserwuje się w interwałach godzinowych. Tym samym kryterium 24-godzinne jest mało przydatne do śledzenia dynamiki postępującego procesu pogarszania się jakości powietrza. W praktyce sprowadza się to do braku możliwości ostrzegania przed nadciągającym smogiem zimowym. Dlatego standardy określające poziomy stężeń odniesione do długich czasów uśredniania są niewystarczające do ilościowego opisu niebezpiecznych stanów jakości powietrza.

Smog zimowy tym wyróżnia się od innych epizodów wysokich stężeń zanieczyszczeń w powietrzu (np. awarii przemysłowych), że wysokie poziomy kilku zanieczyszczeń pojawiają się jednocześnie, a wówczas należy pamiętać o ich synergistycznym charakterze oddziaływania.

dr n.tech. Dariusz Cichoń
Partner Zarządzający

EKOS Ochrona Środowiska

L I T E R A T U R A

1. Logan W., 1953. Mortality in the London fog incident, Lancet, 264, 336-338
2. Wilkins E.T., 1954. Journal of the Royal Sanitary Institute, 74, 1-21
3. Bell M.L., Davis D.L., 2001. Reassessment of the lethal London fog of 1952: novel indicators of acute and chronic consequences of acute exposure to air pollution. Environ Health Perspect; 109 (suppl 3): 389-94
4. Witryna internetowa Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach, Śląski Monitoring Powietrza http://powietrze.katowice.wios.gov.pl/
5. Ministerstwo Środowiska, 2012. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2012 r. poz. 1031)

23 września 2016 w Sali Sesyjnej Urzędu Miasta Częstochowy odbyła się II Konferencja Edukacyjna ”Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy i chorób alergicznych u dzieci”. Konferencja została przygotowana przez Stowarzyszenie Promocji Zdrowia Dzieci i Młodzieży „Nasze Dzieci” jako część edukacyjna Programu Polityki Zdrowotnej Miasta Częstochowy „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych u dzieci mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018”. Do udziału w niej zaproszono osoby z otoczenia uczniów: nauczycieli, pielęgniarki szkolne oraz rodziców. Celem Konferencji jest budowanie zintegrowanej opieki zdrowotnej na uczniem cierpiącym na astmę lub inne schorzenia alergiczne.

Konferencję otworzył Zastępca Prezydenta Miasta Częstochowy Pan Andrzej Szewiński. Pan Prezydent stwierdził, że działania z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia stały się najbardziej opłacalną inwestycją realizowaną z budżetu miasta Częstochowy. Oprócz realizowane już drugi rok  Programu skierowanego do uczniów szkół podstawowych z zakresu edukacji, diagnostyki astmy i chorób alergicznych, Miasto kontynuuje  realizację zadań  z zakresu polityki zdrowotnej takich jak: program profilaktycznych szczepień dzieci przeciwko pneumokokom, szczepienia ochronne przeciwko grypie, przeciwko HPV, program badań przesiewowych słuchu dla uczniów klas pierwszych, ale również badania związane z profilaktyką nowotworową oraz rehabilitacja i wspieranie aktywności ruchowej dla seniorów. Na zakończenie Pan Prezydent stwierdził, że w Polsce wciąż mamy problemy z niską świadomością profilaktyki zdrowotnej i takie Spotkania moją pomóc w edukacji mieszkańców.

W Konferencji udział wzięli zaproszeni goście: Pani Magdalena Kałamarz – przedstawiciel Wojewody Śląskiego, Pani Małgorzata Leszczyńska – przedstawiciel Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, Pani Grażyna Stramska-Świerczyńska – Naczelnik Wydziału Zdrowia Urzędu Miasta Częstochowy, Pani Magdalena Dębska – Naczelnik Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Częstochowy. Życzenia owocnych obrad przesłał Pan Marek Piekarski Zastępca Dyrektora Wydziału Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

Pani Małgorzata Leszczyńska przeczytała list Pana Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego w Katowicach skierowanego do uczestników Konferencji, w którym przekazał życzenia owocnych obrad oraz stwierdził, że „rola profilaktyki jest nie do przecenienia, dlatego tego rodzaju inicjatywy zasługują na szczególna uwagę”.

II Konferencja Edukacyjna cieszyła się większym zainteresowaniem ze strony osób do których była adresowana. Uczestniczyła w niej już duża liczba pielęgniarek szkolnych, które podnosząc swoje kwalifikacje dają nam pewność, że  opieka nad dzieckiem z astmą i alergią w szkole jest profesjonalnie realizowana. W Konferencji brali udział również nauczyciele i rodzice. Mała liczba uczestniczących rodziców wskazuje na konieczność zwiększenia działań edukacyjnych na terenie szkól, przybliżając miejsce działań edukacyjnych.

Prowadzący Konferencję i Koordynator Programu „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych u dzieci mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018” stwierdził, że Program jest realizowany jest już od dwóch lat a następnie poprosił zaproszonych wykładowców o przedstawienie wykładów.

I edycja programu

W pierwszym wykładzie lek. Leszek Cichoń omówił realizację I edycji Programu w 2015 roku. W programie w 2015 roku wzięło udział 476 dzieci, z których do II Etapu konsultacyjno-diagnostycznego zakwalifikowano 367 uczniów, tj.77 % a zgłosiło się 245 beneficjentów. Po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-konsultacyjnego: 72% zgłoszonych do Programu nie było poddanych diagnostyce alergologicznej, u 63% rozpoznano atopię, w tym u 43% alergiczny nieżyt nosa a u 27% astmę oskrzelową. Podsumowując prowadzący wykład stwierdził, że część diagnostyczna Programu w istotny sposób pomogła rodzicom, umożliwiając dzieciom z rozpoznanymi chorobami alergicznymi wczesne rozpoczęcie właściwego postepowania profilaktyczno-leczniczego.

Sport a astma

W następnym wykładzie pod tytułem „Aktywnie z astmą, jak z astmatyka uczynić zawodnika?”, autor programu Pan profesor dr hab. n. med. Radosław Gawlik z Katedry i Kliniki Alergologii i Immunologii Klinicznej ŚUM omówił rolę aktywności fizycznej u chorych na astmę, ponieważ nie ma lepszego leku w astmie niż ruch i wysiłek fizyczny. Przypomniał, że na astmę cierpi coraz więcej osób, a u dzieci to jest najczęstsza z chorób przewlekłych. Jeśli zachęcimy je do sportu, to w niektórych przypadkach możemy nawet zrezygnować z inhalatorów. Wykładowca podkreślił rolę nauczycieli wychowania fizycznego, których właściwa obserwacja uczniów może pomóc we wczesnej diagnostyce astmy.

Alergie pokarmowe

W drugim wykładzie dr n. med. Barbara Rymarczyk z Katedry i Kliniki Alergologii i Immunologii Klinicznej ŚUM przedstawiła wykład pt. „Alergia pokarmowa u dzieci: różne objawy, jedna przyczyna”. Pani doktor omówiła przyczyny uczulenia i nietolerancji na pokarmy u dzieci oraz ich leczenie. W czasie wykładu przedstawiła liczne przykłady występowania alergii pokarmowej. Zwróciła również uwagę na możliwość wyzwolenia wstrząsu anafilaktycznego u dziecka uczulonego na dany pokarm.

Dyskusja i wnioski

Na zakończenie prowadzący Konferencję lek. Leszek Cichoń zaprosił wykładowców i uczestników do dyskusji nt. „Chory na astmę i alergie w szkole, co można jeszcze poprawić?”. Dyskusja uczestników na zakończenie Konferencji jest już stałą częścią Konferencji. Uczestniczące pielęgniarki szkolne przekazywały swoje obserwacje i wnioski. Panie zwróciły uwagę na brak właściwej współpracy z lekarzami specjalistami leczącymi dzieci. W toku dyskusji ustalono, że informacja o chorobie dziecka powinna być przekazana przez lekarza dla pielęgniarki szkolnej, co pozwoli realizować prawidłową opiekę na dzieckiem.

Drugim problemem zgłoszonym w toku dyskusji był problem braku dostępu w szkole podstawowego leku w leczeniu anafilaksji – adrenaliny, w związku z brakiem obowiązujących procedur związanych wystąpieniem wstrząsu anafilaktycznego w szkole. Problem przekazano przedstawicielowi wojewody Pani mgr Magdalenie Kałamarz i członkowi Zarządu Głównego PTA prof. med. Radosławowi Gawlikowi. Akcentowany problem wskazało już w swoim dokumencie z dnia 17.10.2016 r. Polskie Towarzystwo Alergologiczne: „Działania PTA w zakresie systemu leczenia alergologicznego w Polsce”, w którym prezes PTA pisze: „W ostatnim czasie skierowałem do Ministerstwa Zdrowia uwagi dotyczące m.in. mapowania potrzeb zdrowotnych, stosowania szczepionek w immunoterapii, czy też ustalenia stosowania jasnych procedur we wstrząsie anafilaktycznym w szkołach i placówkach oświatowych.”

Podsumowanie konferencji

Na zakończenie prowadzący podziękował za przyjęcie zaproszenia do uczestnictwa w II Konferencji Edukacyjnej jej uczestnikom i zaprosił ich.do udziału w III Konferencji Edukacyjnej. Szczególne podziękowania skierował do pielęgniarek szkolnych i nauczycieli, których obecność pokazuje zaangażowanie w stałym poprawianiu opieki nad zdrowiem ucznia. W podsumowaniu stwierdził, że jednym z celów Programu Polityki Zdrowotnej Prezydenta Miasta Częstochowy „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych u dzieci mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018” jest budowa zintegrowanej opieki zdrowotnej, która zapewni dziecku choremu na astmę poczucie bezpieczeństwa zdrowotnego, umożliwi prowadzenie normalnego życia, naukę, a nawet uprawianie sportu.

Skierowany do uczniów szkół podstawowych w Częstochowie Program, oferuje świadczenia z zakresu wczesnej diagnostyki alergologicznej oraz działania edukacyjne skierowane do otoczenia nauki i zamieszkania dziecka, ponieważ wczesne rozpoznanie choroby, rozumienie zasad jej leczenia oraz umiejętność udzielania właściwej pomocy w sytuacji zaostrzenia objawów jest obowiązkiem całego otoczenia dziecka, jego rodziców, opiekunów i nauczycieli.

Uprzejmie informujemy, że Prezydent Miasta Częstochowy decyzją z dnia 19 maja 2016 roku rozstrzygnął konkurs i ponownie wybrał Stowarzyszenie Promocji Zdrowia Dzieci i Młodzieży „Nasze Dzieci” do realizacji II edycji programu polityki zdrowotnej Miasta Częstochowy pn. „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych u dzieci, mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018” w 2016 roku.

Na realizację programu zostały przyznane środki finansowe z przeznaczeniem zgodnie z założeniami programu:

1. Przeprowadzenie kampanii informacyjno-edukacyjnej,
2. Opracowanie i przeprowadzenie ankiety przesiewowej opartej na wzorcu międzynarodowej ankiety ISSAC dla 1800 uczniów,
3. Konsultacje specjalisty pulmonologa (wstępna i podsumowująca) oraz przeprowadzenie koniecznych badań diagnostycznych (morfologia, poziom IgE, testy alergenowe skórne inhalacyjne/pokarmowe, badanie spirometryczne i badanie FeNO Test) u 270 uczniów wybranych na podstawie wypełnionej i przekazanej do realizatora programu Ankiety.

Program będzie realizowany przez zespół Poradni Pulmonologicznej dla Dzieci Specjalistycznej Przygodni Lekarskiej „INTERPED” przy Al.Wolności 46 (paw. pediatryczny) w Częstochowie, www.interped.pl, adres email; interped@interped.pl i tel. kom. 505 078951

Program jest skierowany do dzieci, które spełnią następujące trzy warunki :

1. dziecko jest uczniem klas 1 – 6 szkół podstawowych zlokalizowanych na terenie miasta Częstochowy,
2. dziecko nie jest aktualnie pacjentem poradni alergologicznej/pulmonologicznej dla dzieci,
3. uczniowie, rodzice (opiekunowie prawni) wypełnią Ankietę przesiewową opartą na wzorcu międzynarodowej ankiety ISAAC i w części „Pytania dotycząc stanu zdrowia dziecka” odpowiedzą TAK, na co najmniej jedno z pytań.

Sama ankieta, która jest elementem wywiadu lekarskiego, została przygotowana przez autora Programu w oparciu o wzorzec międzynarodowej ankiety przesiewowej ISAAC, ma również cechy edukacyjno-informacyjne dla rodziców dzieci cierpiących na astmę lub inne schorzenia alergiczne. Oczekujemy wypełnienia 1800 Ankiet.

W załączonym dokumencie PDF przedstawiamy dla przykładu część Ankiety, którą pełną wersję należy wypełnić online lub w formie papierowej – druk dostępny w siedzibie przychodni INTERPED.       

Zasady uczestniczenia i włączenia dzieci do Programu:

Program dzieli się na dwie części:

Część I: wstępny wywiad lekarski – wypełniają i przesyłają online lub przekazują osobiście lub drogą pocztową rodzice (opiekunowie prawni) uczniów,

Część II: konsultacje specjalistyczne i badania diagnostyczne –  biorą udział dzieci zakwalifikowane na podstawie przeprowadzonej analizy otrzymanej Ankiety przesiewowej.

Ograniczenia Programu:

Do uczestniczenia w Części I Programu zapraszamy wszystkich rodzice (opiekunów prawnych) uczniów szkół podstawowych w Częstochowie – do przyjęcia planowanych 1800 ankiet.

Do Części II Programu zostaną zaproszone dzieci do wyczerpania limitu konsultacji i badań diagnostycznych zaplanowanych na rok 2016 dla 270 dzieci.

Koordynator Programu
lek.Leszek Cichoń

ZAPROSZENIE
dla rodziców uczniów szkół podstawowych do uczestnictwa w Otwartym Spotkaniu Edukacyjnym pt.„Co to jest Astma?”

Do uczestnictwa w Spotkaniu zaprasza Zespół Poradni Pulmonologiczno dla Dzieci Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej „INTERPED” realizator Programu Polityki Zdrowotnej Miasta Częstochowy
pt.„Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych u dzieci mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018” w 2015 roku.

Plan Spotkania:
1. Omówienie zasad uczestnictwa w Programie – Koordynator  lek.Leszek Cichoń
2. „Co to jest Astma?” – lek. Leszek Cichoń, Poradnia Alergologiczna SPL „INTERPED”
3. Pytania do Zespołu lekarsko-pielęgniarskiego Poradni Pulmonologicznej dla Dzieci.

Na pytania rodziców odpowiadają: lek. specjalista pneumonolog Aleksandra Cichoń oraz pielęgniarki alergologiczne: piel.lecencj. Celina Marchewka, piel.licencj.mgr Halina Gawrońska- Ćwiękała.
Termin: 24 listopada 2015 r. (rozpoczęcie o godz. 17:00 )
Miejsce: Szkoła Podstawowa nr 1 w Częstochowie, klasa nr 12

Prezydent Miasta Częstochowy w drodze postępowania konkursowego wybrał podmiot leczniczy, który będzie realizował w 2015 r. II część Programu Profilaktycznego Miasta Częstochowy nt. „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych u dzieci mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018” w 2015 r., który jest skierowany do uczniów uczęszczających do klas I-VI szkół podstawowych w Częstochowie.
Uprzejmie informujemy, że realizację drugiej części Programu powierzono ponownie Stowarzyszeniu Promocji Zdrowia Dzieci i Młodzieży „Nasze Dzieci”. Będziemy kontynuowali udzielanie świadczeń w zaproponowanej i sprawdzonej formie organizacyjnej:
• I Etap – wywiad alergologiczny. Zapraszamy do wypełnienia 771 Ankiet przesiewowych ISAAC online na stronie internetowej https://www.interped.pl. Ankieta oparta jest na wzorcu międzynarodowej ankiety ISAAC International Study of Asthma and Allergies in Childhood (Międzynarodowe Badania nad Astmą i Alergią u Dzieci). Rodzice (opiekunowie prawni) którzy odpowiedzą TAK, na co najmniej jedno pytanie w Ankiecie w części dotyczącej zdrowia dziecka a dziecko aktualnie nie jest leczone w kierunku astmy lub alergii, będą zapraszani do II Etapu.
Zapraszamy do wypełnienie ankiety wszystkich rodziców uczniów uczęszczających do szkół podstawowych w Częstochowie co pomoże nam ocenić zagrożenie chorobami alergicznymi naszych dzieci.
• II Etap – konsultacyjno-diagnostyczny. Pakiet bezpłatnych konsultacji i badań specjalistycznych dla 120 dzieci wybranych po przeanalizowaniu przesłanej Ankiety przesiewowej – wywiadu alergologicznego. Świadczenia profilaktyczne będą realizowane w Poradni Pulmonologicznej dla Dzieci Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej „INTERPED”, która od 2001 roku udziela świadczenia z zakresu pulmonologiczno-alergologicznego ubezpieczonym, obecnie w NFZ.
Po przeanalizowaniu wcześniej otrzymanej Ankiety i uzupełnienie wywiadu w czasie wizyty dziecka oraz przeprowadzenia badania fizykalnego lekarz pneumonolog kieruje pacjenta na konieczne badania diagnostyczne, które są wykonywane w tym samym dniu – razem wizyta trwa od 1 do 1,5 godziny. Przeprowadzamy konieczne w postępowaniu profilaktyczno-diagnostycznym chorób alergicznych badania: testy alergiczne skórne inhalacyjne (Brzoza, Drzewa I, trawy / zboża, Żyto, Bylica, Alternaria, Cladosporium, Dermatophagoides pteronyssinus, Dermatophagoides farinae, Pies, Kot) lub pokarmowe (10 alergenów wybranych na podstawie wywiadu), badania spirometryczne z wykonaniem w koniecznych przypadkach próby rozkurczowej, badanie poziomu tlenku azotu w wydychanym powietrzu (test aktywności astmy), badanie morfologii i wykonanie testów z krwi w uzasadnionych przypadkach. Po otrzymaniu wyników zleconych badań lekarz specjalista pneumonolog zaprasza pacjenta z rodzicami na wizytę podsumowującą, w czasie której omawia wykonane badania, przedstawia ustalone rozpoznanie oraz konieczne działania profilaktyczno –lecznicze. Na zakończenie wizyty lekarz przekazuje pisemną informację o przeprowadzonym postępowaniu konsultacyjno-diagnostycznym dla lekarza POZ oraz materiały edukacyjne.
W ramach Programu przewidujemy oprócz edukacji indywidualnej również spotkania edukacyjne dla rodziców, które będą się odbywały w szkołach podstawowych.
Pierwsza część Programu obejmująca udzielenie 150 świadczeń konsultacyjno – diagnostycznych zostanie zrealizowana do 15 października 2015 r..

22 września 2015 roku odbędzie się konferencja pt.: „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy i chorób alergicznych u dzieci mieszkających w Częstochowie”. Do udziału w Konferencji zaprosiliśmy osoby biorące udział w procesie nauki dzieci chorych na astmę i inne schorzenia alergiczne: nauczycieli, pielęgniarki szkolne oraz rodziców/opiekunów prawnych.
W czasie konferencji odbędzie się  dyskusja dotycząca możliwości zwiększenia działań z zakresu edukacji otoczenia uczniów chorych na astmę i inne choroby alergiczne.

Termin:  22 września 2015 r. (rozpoczęcie o godz. 10:00)

Miejsce:  Sala Sesyjna Urzędu Miasta Częstochowy, ul.Śląska 11/13,  Częstochowa

Konferencja jest realizowana jako część edukacyjna Programu Polityki Zdrowotnej Miasta Częstochowy pt.: „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych u dzieci mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018”

Do ściągnięcia program konferencji.

Uprzejmie informuję, że został rozstrzygnięty konkurs na realizację programu polityki zdrowotnej pn. „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych
u dzieci, mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018” i decyzją Prezydenta Miasta Częstochowy z dnia 7 lipca 2015 roku ww. zadanie powierzono do realizacji Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej „INTERPED” przyznając jednocześnie środki finansowe dla 1000 beneficjentów z przeznaczeniem na:

• przeprowadzenie kampanii informacyjnej obejmującej rozpowszechnienie informacji
  o programie,
• przeprowadzenie kampanii edukacyjnej skierowanej do rodziców/opiekunów, nauczycieli,  pielęgniarek,
• przeprowadzenie ankiety przesiewowej opartej na wzorcu międzynarodowej ankiety przesiewowej ISSAC,
• konsultacje specjalisty pulmonologa: wstępna i podsumowująca,
• przeprowadzenie badań diagnostycznych.

Jesteśmy zaszczyceni wyborem naszej Poradni Pulmonologicznej dla Dzieci do realizacji tego trudnego i bardzo ważnego programu, który będzie realizowany zgodnie
z autorskim Programem Pana dr hab.n.med. Radosława Gawlika – „Profilaktyka i wczesna diagnostyka astmy, chorób alergicznych u dzieci, mieszkańców Częstochowy na lata 2014-2018”, który został pozytywnie zaopiniowany przez Agencję Oceny Technologii Medycznej w Warszawie.
Program jest skierowany do 1000 uczniów zamieszkałych i uczęszczających do klas
od I do VI szkół podstawowych w Częstochowie i będzie co roku realizowany dla ww. populacji uczniów. Do części konsultacyjno-diagnostycznej Programu zaprosimy 150 uczniów i rodziców/opiekunów prawnych, którzy odpowiedzą TAK, na co najmniej jedno pytanie w ankiecie przesiewowej w części ”Pytania dotyczące stanu zdrowia dziecka”. Przekazywanie zaproszeń będzie realizowane zgodnie z kolejnością otrzymania od Państwa Ankiet. Mając na uwadze postępy w komunikowaniu się z Pacjentami oraz cenny czas rodziców/opiekunów prawnych, zaproponowaliśmy ankietę przesiewową wypełnianą w formie elektronicznej. Sama ankieta będąca częścią wywiadu lekarskiego, ma właściwości edukacyjne i ma na celu zwrócenie uwagi wypełniającym na istotne elementy w otoczeniu chorego dziecka, które mają wpływ na rozwój i przebieg choroby alergicznej. Zachęcamy do jej wypełnienia. Program będzie realizowany zgodnie z poniżej przedstawionym schematem:

Punkt pierwszy

Potwierdzenie warunków koniecznych do udziału w Programie

• uczeń zamieszkuje w Częstochowie,
• uczeń uczęszcza do klasy I-VI szkoły podstawowej w Częstochowie,

Punkt drugi

Wypełnienie online ankiety przesiewowej
Rodzice/opiekunowie prawni są proszeni do wejścia na stronę internetową Realizatora (ankieta dostępna wkrótce) i wypełnienie ankiety przesiewowej opartej na wzorcu międzynarodowym ankiety ISAAC International Study of Asthma and Allergies in Childhood (Międzynarodowe Badania nad Astmą i Alergią u Dzieci). Liczba ankiet do wypełnienia jest ograniczona i równa się 1000.

Punk trzeci

Przyjęcie Zaproszenia i uzgodnienia terminu.
Realizator po przeprowadzeniu analizy otrzymanych ankiet zakwalifikuje i zaprosi do dalszego udziału w Programie 150 dzieci, które nie są aktualnie leczone w poradni pulmonologicznej lub alergologicznej dla dzieci. W zaproszeniu przesłanym pocztą e –mail zaproponujemy datę i godzinę wizyty konsultacyjno-diagnostycznej w naszej Poradni Pulmonologicznej dla Dzieci. Termin można zmienić i wzajemnie uzgodnić. Prosimy o przekazywanie dokładnych danych adresowych i nr telefonów. Dane zostaną wykorzystane tylko dla potrzeb realizacji programu zdrowotnego.

Punkt czwarty

Rejestracja uczestnika w Poradni Pulmonologicznej dla Dzieci.
Po rejestracji  na wcześniej uzgodniony termin, rodzice/opiekunowie prawni dziecka zostaną poproszeni o podpisanie zgody na udział w Programie.

Punkt piąty

Realizacja części konsultacyjno-diagnostycznej.
Konsultacje specjalistyczne i badania diagnostyczne zostaną zrealizowane w jednym uzgodnionym terminie. W koniecznych przypadkach zostanie ustalony dodatkowy termin.
Spotkanie będzie realizowane wg schematu: konsultacja specjalistyczna wstępna- badania diagnostyczne – konsultacja specjalistyczna podsumowująca – informacja dla lekarza POZ.

Pierwsza konsultacja specjalistyczna obejmuje zapoznanie się lekarza z przesłaną ankietą przesiewową ISAAC, wywiad ze szczególnym uwzględnieniem dolegliwości ze strony układu oddechowego i alergii oraz badanie fizykalne dziecka w tym wykonanie rynoskopii przedniej. Po przeprowadzeniu konsultacji lekarz skieruje uczestnika Programu do wykonania dalszych badań diagnostycznych takich jak:
Spirometria – badanie sprawności wentylacyjnej układu oddechowego, diagnostyka
i kontrola leczenia astmy. Badania spirometryczne wykonywane są za pomocą spirometru LUNGTEST 1000 (MES, Polska) zgodnie z wytycznymi ERS/ATS. Personel Pracowni posiada certyfikat umiejętności wykonywania badania.
FeNO TEST – badanie poziomu tlenku azotu w wydychanym powietrzu jako wskaźnika aktywności astmy. Badanie, które wykonujemy za pomocą analizatora HypAir FeNO belgijskiej firmy Medisoft S.A. pozwala w precyzyjny sposób określić stan zapalny w drogach oddechowych, w szczególności diagnozować astmę i kontrolować jej przebieg m.in. z wykorzystaniem odpowiednich dawek kortykosteroidów wziewnych.
Punktowe testy skórne „prick” – wykrywanie alergenów (inhalacyjnych
i pokarmowych), które są uczulające dla Pacjenta. Badanie wykonujemy zgodnie
z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Alergologicznego poprzez nakłucie skóry dłoniowej powierzchni przedramienia przez kroplę alergenu za pomocą standardowego lancetu.
Konsultacja specjalistyczna podsumowująca, dotycząca omówienia wyników wykonanych badań, potwierdzenia lub wykluczenia u ucznia występowanie astmy
lub/i choroby alergicznej i wskazania dalszego leczenia i postępowania oraz wydania na piśmie informacji dla lekarza rodzinnego. Lekarz w koniecznych przypadkach skieruje dziecko do laboratorium diagnostycznego w celu wykonania morfologii z rozmazem
i/lub badanie poziomu IgE swoistego. Po otrzymaniu wyników badania zostanie uzgodnione ponowne spotkanie z lekarzem.

Rodzice /opiekunowie prawni dzieci, u których rozpoznano astmę zostaną poproszenie
o przeprowadzenie ankiety – kwestionariusza badającego jakość życia u osoby z astmą, (MiniAQLQ).

Punkt szósty

Przeprowadzenie po upływie roku kontroli oceny przebiegu choroby u losowo wybranej grupy pacjentów (10%), pod kątem liczby zaostrzeń, nieobecności w szkole, stosowania leków oraz aktywności fizycznej. Rodzice/opiekunowie prawni zostaną poproszeniu o ponowne wypełnienie ankiety – kwestionariusza badającego jakość życia u osoby z astmą, (MiniAQLQ) i przesłanie do Realizatora.

Na to pytanie ma odpowiedzieć realizator Programu Zdrowotnego Profilaktyka i Wczesna Diagnostyka Astmy, Chorób Alergologicznych u Dzieci, Mieszkańców Częstochowy na Lata 2014-2018, który finansuje Miasto Częstochowa dla swoich mieszkańców. Kto zorganizuje i przeprowadzi Program dowiemy się po podaniu wyników konkursu, który właśnie ogłosił Prezydent Miasta Częstochowy.

Wczesne rozpoznanie astmy jako główny cel programu

Celem głównym Programu jest wczesne rozpoznanie astmy i innych schorzeń alergicznych wśród populacji dzieci uczęszczających do klas I – VI szkół podstawowych zlokalizowanych na terenie miasta Częstochowy. Każdego roku Program przewiduje objęcie 20% z 10 000 uczniów omawianej populacji.

Otwarte Spotkania Edukacyjne dla rodziców i nauczycieli

Program składa się z części informacyjno-edukacyjnej oraz z części konsultacyjno-diagnostycznej. Otwarte Spotkania Edukacyjne prowadzone przez profesjonalistów medycznych będą skierowane do osób ze środowiska nauki i zamieszkania beneficjentów, tj. do nauczycieli, nauczycieli wychowania fizycznego, pielęgniarek szkolnych oraz ich rodziców (opiekunów prawnych). Wykłady na temat chorób alergicznych, astmy, postępowania z chorym dzieckiem w środowisku szkolnym, profilaktyki zaostrzeń oraz reagowania na zaostrzenie choroby dziecka mają na celu poprawę jakości życia chorego i zapobiegać jego wykluczeniu z aktywnego udziału w życiu szkolnym.

Zasady kwalifikacji do udziału w Programie

W 2015 roku wyłoniony realizator Programu (lub realizatorzy) zaprosi 2000 rodziców (opiekunów prawnych) do wypełnienia ankiety przesiewowej nt. występowania astmy i chorób alergicznych u dziecka. Ankieta oparta jest na wzorcu międzynarodowej ankiety ISAAC International Study of Asthma and Allergies in Childhood (Międzynarodowe Badania nad Astmą i Alergią u Dzieci). Rodzice (opiekunowie prawni) którzy odpowiedzą TAK, na co najmniej jedno pytanie w ankiecie przesiewowej, a ich dziecko dotychczas nie jest leczone w kierunku astmy lub alergii będą zapraszani do Poradni Pulmonologicznej dla Dzieci lub Poradni Alergologicznej dla Dzieci realizującej program. Około 300 (15%) dzieci objętych programem ma okazję przejść bezpłatne badania specjalistyczne, których celem jest potwierdzenie lub wykluczenie występowania astmy lub/i choroby alergicznej.

Konsultacje specjalistyczne i badania diagnostyczne

Dla zakwalifikowanych dzieci Program przewiduje konsultację pulmonologa lub alergologa dziecięcego, która obejmuje pełny wywiad i badanie lekarskie oraz przeprowadzenie wskazanych badań diagnostycznych:

1) morfologię krwi z rozmazem manualnym,
2) skórne testy punktowe inhalacyjne lub pokarmowe,
3) spirometrię z próbą rozkurczową,
4) badanie poziomu tlenku azotu w wydychanym powietrzu – FeNO Test oraz
5) badanie poziomu IgE w surowicy krwi w koniecznych przypadkach.

Po wykonaniu badań przewidziana jest konsultacja pulmonologa lub alergologa dziecięcego jako konsultacja podsumowującą i obejmująca omówienie wyników i proponowanie dalszego leczenia i postępowania oraz wydanie na piśmie informacji do lekarza POZ.

Badania tlenku azotu w wydychanym powietrzu

Program oprócz typowych badań dostępnych w poradniach specjalistycznych obejmuje przeprowadzenie nowoczesnego, prostego, nieinwazyjnego i przyjaznego dla pacjenta badania diagnostycznego – pomiaru tlenku azotu (FeNO Test) w wydychanym powietrzu, które to badanie pozwala stwierdzić na wczesnym etapie rozwoju schorzenia czy mamy do czynienia z astmą czy też nie. Badanie to nazywane już Testem na Astmę jest skuteczną metodą diagnostyki kaszlu, duszności, świszczącego oddechu, problemami z oddychaniem czy nieżytu nosa. Jest rekomendowane przez Amerykańskie Towarzystwo Chorób Klatki Piersiowej (ATS) i Europejskie Towarzystwo ds. Układu Oddechowego (ERS).

Warto tu zacytować pana prof. dr hab. n. med Ziemowita Ziętkowskiego (Klinika Alergologii i Chorób Wewnętrznych UM w Białymstoku):

 „Ważna jest także wzrastająca wśród pacjentów świadomość, że takie badanie można wykonać i że jest ono potrzebne do postawienia właściwej diagnozy i monitorowania leczenia”.

Specjalistyczna Przychodnia Lekarska „INTERPED” prowadząca najstarsze w regionie częstochowskim poradnię alergologiczną i poradnię pulmonologiczno-alergologiczną dla dzieci złoży swoją ofertę w konkursie. Lekarze SPL „INTERPED” od 5 lat wykonują  w swojej codziennej praktyce badania tlenku azotu w wydychanym powietrzu (FeNO Test) diagnozując i monitorując leczenie (zapotrzebowanie na kortykosterydy wziewne) pacjentów chorych na astmę. Niestety FeNo Test nie jest świadczeniem gwarantowanym i nie jest refundowane przez NFZ.

Już po raz piąty z inicjatywy Światowej Organizacji Alergii (WAO) i 95 narodowych towarzystw naukowych w dniach 13-19 kwiecień 2015 roku odbywa się Światowy Tydzień Alergii. W tym roku głównym tematem Światowego Tygodnia Alergii są choroby alergiczne układu oddechowego, astma i alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa. Organizatorzy zwracają uwagę na wpływ wzrostu zachorowań na choroby alergiczne tj. „epidemii XXI wieku”, na obniżenie komfortu życia codziennego cierpiących pacjentów i ich rodzin. Choroby alergiczne wpływają więc nie tylko na pojedyncze jednostki i ich rodziny ale również na  system  ochrony zdrowia i społeczno-ekonomiczny całych państw.

Poniżej załączam otrzymany Komunikat Prasowy, który otrzymałem jako członek Polskiego Towarzystwa Alergologicznego. Zapraszam do lektury.

KOMUNIKAT PRASOWY

Światowy Tydzień Alergii 2015 Alergia: rosnący problem dla wszystkich Europejczyków

– Częstość występowania chorób alergicznych stale rośnie i spodziewa się, że do 2050 dotknie 4 miliardy ludzi
– Brak właściwego leczenia alergii w UE generuje koszty szacowane w przedziale pomiędzy 55 i 151 mld euro rocznie – są to koszty, które można uniknąć
– Niezbędne jest podjęcie pilnych działań w celu zwiększenia świadomości i zmniejszenia problemów jakie niosą choroby alergiczne
– Pierwsze kroki zostały już podjęte przez EAACI, począwszy od kampanii informacyjnej poprzez działania polityczne (takie jak Advocacy Manifesto, utworzenie Grupy Zainteresowań Alergii w Parlamencie Europejskim), tworzenie publikacji naukowych (takich jak Global Atlas Alergii) aż do utworzenia grupy zadaniowej badającej ekonomikę zdrowia chorób alergicznych.

Zurych, 16 kwietnia 2015 r. – choroby alergiczne są jedną z najczęstszych chorób przewlekłych, mających wpływ na jakość życia ponad miliarda ludzi na całym świecie. Epidemia przybrała na silę w ciągu ostatnich 60 lat. Częstość występowania chorób alergicznych stale rośnie i spodziewa się, że do 2050 dotknie 4 miliardy ludzi. Będzie się to związało ze wzrostem kosztów opieki zdrowotnej, utratą produktywności i zwiększenia absencji w pracy osób, które cierpią z powodu alergii. Obecnie, ponad 150 milionów Europejczyków cierpi z powodu przewlekłych chorób alergicznych i prognozuje się, że do 2025 r. połowa całej populacji UE zostanie dotknięta przypadłościami alergologicznymi. Do 20% pacjentów będzie żyć z ciężką postacią tej choroby stale pogarszającej ich stan zdrowia i walczyć z lękiem z obawy przed ewentualnym atakiem astmy lub śmiercią na skutek ciężkiej reakcji alergicznej takiej jak wstrząs anafilaktyczny. Podczas gdy na początku XX wieku alergia była postrzegana jako rzadka choroba, w ciągu ostatnich kilku lat jesteśmy świadkami dramatycznego wzrostu zachorowań. Jest też poważna w skutkach, powoduje bowiem istotny spadek efektywności i utratę jakości życia. Rozwiązywanie tych problemów nakłada znaczne koszty na krajowe systemy opieki zdrowotnej. Brak właściwego leczenia alergii w UE generuje koszty szacowane w przedziale pomiędzy 55 i 151 mld euro rocznie – są to koszty, które można uniknąć. Ponad 150 mln obywateli UE cierpi z powodu przewlekłej choroby alergicznej – połowa z nich jest niezdiagnozowana lub źle zdiagnozowana ze względu na brak umiejętności i niedobór lekarzy specjalistów Mamy do czynienia z kryzysem w dziedzinie zdrowia publicznego – przed nami wyzwania, którym szybko musimy sprostać.

Europejska Akademia Alergologii i Immunologii Klinicznej (EAACI) korzystając z trwającego Światowego Tygodnia Alergii ponownie chce ponownie zwrócić uwagę ludności UE i jej przywódców na rosnące obciążenie dla zdrowia publicznego jakim jest problemem alergii w Europie i na całym świecie.

Założenia tej akcji i zaproszenie władz WAO do udziału w Światowym Tygodniu Alergii 2015 mogą Państwo znaleźć na oficjalnej stronie internetowej tego wydarzenia – www.worldallergy.org/worldallergyweek